22 September 2014

Gwnewch eich ymchwil i’ch cynorthwyo i reoli eich morgais

Morgais yw’r ymrwymiad ariannol unigol mwyaf y bydd y rhan fwyaf o bobl yn ei wneud yn eu bywydau. Mae’r benthyciadau hyn yn pontio’r gagendor rhwng ein blaendal a chost yr eiddo yr ydym yn dymuno ei brynu ac maent yn hanfodol i’n cynorthwyo i gael ein traed ar yr ysgol dai.

Mae gwahanol eiddo yn gallu amrywio o ran maint, lleoliad a math, ac mae hynny’n wir am forgeisi hefyd. Mae’r farchnad forgeisi yn llawn cynhyrchion amrywiol sydd wedi eu cynllunio i ddarparu ar gyfer gwahanol amgylchiadau prynwyr cartrefi yng Nghymru.

Nid oes yr un morgais sy’n addas i bawb a gallwch wneud ymchwil i weld pa ddewis sydd orau i chi neu ddod o hyd i ymgynghorydd morgeisi neu frocer arbenigol i ganfod y morgais mwyaf addas ar gyfer eich amgylchiadau chi. Gall y cymorth hwn fod yn hynod werthfawr wrth sicrhau morgais ond beth fydd yn digwydd pan fydd yr inc wedi sychu ar y llythyr cadarnhau morgais a’r cyllid wedi ei drosglwyddo? O’r adeg honno ymlaen eich cyfrifoldeb chi yw’r morgais ac mae’n bwysig eich bod yn gwybod sut i reoli’r benthyciad hwn.

Yn wahanol i’r hyn y mae llawer o bobl yn ei gredu, nid yw morgais yn gynnyrch 20, 25 neu 30 mlynedd na ddylid ei newid. Y gwir yw bod cyfraddau llog yn amrywio, amgylchiadau personol yn newid a chynhyrchion morgais yn esblygu, sy’n golygu bod y bobl hynny sy’n gwerthuso eu gofynion morgeisi yn barhaus mewn gwell sefyllfa i sicrhau bod ganddynt y cynnyrch gorau ar eu cyfer nhw.

Er bod cwsmeriaid wedi dod yn fedrus wrth adolygu eu taliadau misol (biliau ffôn, tariff trydan, yswiriant ac ati) ac yn newid os oes bargen well ar gael gyda chwmni arall, yn aml ni ystyrir bod morgeisi yn rhan o’r broses honno. Y gwir amdani yw bod parhau â’r cynnyrch anghywir yn gallu bod yn ymrwymiad drud a hynny'n ddiangen, ac felly gall adolygu eich anghenion morgais arbed arian i chi.

Mae rheoli morgais yn effeithiol yn golygu deall manylion eich cynnyrch presennol ac asesu eich sefyllfa yn y tymor byr, y tymor canolig a'r tymor hir i sicrhau bod y cynnyrch hwn yn parhau i fod addas ar gyfer eich anghenion.

Gwybodaeth yw’r arf gorau i berchennog cartref, felly mae darllen telerau ac amodau eich morgais yn drylwyr ar y cychwyn yn ddechrau da. Ar ôl hynny, mae sylwi ar y gyfradd llog fisol a nodi yn eich dyddiadur y dyddiad y bydd unrhyw ostyngiad neu fonws yn dod i ben yn gam pwysig i sicrhau na fyddwch yn cael eich dal gan gynnydd sydyn yn eich ad-daliadau misol.

Os ydych yn canfod bod eich ad-daliadau misol yn mynd i godi, mae’n aml yn wir y gallai ail-forgeisio gyda chynnyrch gwahanol eich amddiffyn rhag costau ychwanegol. Ailforgeisio yw’r broses o newid eich morgais i ddarparwr neu gynnyrch arall. Er y gallai hynny beri ofn o ystyried y symiau dan sylw, mae ail-forgeisio’n dacteg effeithiol a chyffredin ar gyfer rheoli taliadau misol.

Mae gordalu morgais hefyd yn boblogaidd ymhlith perchnogion cartrefi. Er na fydd hyn bob amser yn ariannol bosibl, gallai fod amser pan fydd swydd newydd neu swm o arian annisgwyl yn golygu eich bod mewn sefyllfa i dalu ychydig mwy tuag at eich morgais bob mis.

Mae llawer o gynhyrchion yn caniatáu i gwsmeriaid ordalu hyd at swm penodol bob blwyddyn heb orfod talu cosb am hynny, ac mae hon yn ffordd effeithiol o leihau eich morgais. Er bod taliadau misol rheolaidd yn gymysgedd o log a chyfalaf, mae pob ceiniog o ordaliad yn mynd yn uniongyrchol tuag at dalu’r swm a fenthycwyd gennych.

Fodd bynnag, mae’r rhan fwyaf o gynhyrchion â chyfyngiad ar y swm y cewch ei ad-dalu bob blwyddyn heb dalu cosb ac mae gwybod beth yw’r swm hwnnw yn rhan bwysig arall o reoli eich morgais.

Wrth gwrs, nid pawb sydd mewn sefyllfa i ordalu bob mis a bydd llawer o bobl â chynnyrch sy’n gwbl addas ar gyfer eu hamgylchiadau ac felly ni fydd angen iddynt ail-forgeisio ar hyn o bryd. Yr unig ffordd i fod yn gwbl ffyddiog eich bod yn rheoli eich morgais yn effeithiol, fodd bynnag, yw gwybod beth yw eich cynnyrch, gwybod beth yw eich dewisiadau, a gwneud yn siŵr eich bod yn ailasesu eich amgylchiadau yn rheolaidd.
Gan mai hwn yw’r taliad mwyaf y bydd y rhan fwyaf ohonom yn ei wneud yn ein bywydau, mae cael y wybodaeth ofynnol er mwyn addasu telerau ein morgais pan fydd fwyaf angen newid, yn gallu rhoi’r pŵer i ni ddewis yr hyn sy'n addas i ni.

Published: 22/09/2014