6 October 2014

Pa mor dda ydych chi’n adnabod eich morgais?

Mae llawer ohonom wedi dod yn arbenigwyr ar wario llai o arian oherwydd y dirwasgiad. Rydym yn pori drwy’r  nwyddau sydd wedi cyrraedd diwedd eu hoes yn yr archfarchnad, yn meddwl ddwywaith cyn prynu eitemau moethus, ac yn dewis cael gwyliau gartref yn hytrach na thramor. Er gwaethaf hyn i gyd, dangosodd ein harolwg diweddar o ddeiliaid morgeisi yng Nghymru a Lloegr nad yw bron i hanner ohonynt yn gwybod beth yw cyfradd llog gyfredol eu morgais.

Dangosodd yr arolwg, a holodd 1000 o bobl,  bod 87% o gwsmeriaid sydd â morgais yn gwybod faint yw eu had-daliad misol, ond na all 48% gofio eu cyfradd llog ag unrhyw sicrwydd. Mae hyn yn syndod braidd, oherwydd dywedodd 61% o’r rhai a holwyd mai'r gyfradd llog oedd eu prif reswm dros ddewis y morgais arbennig hwnnw yn wreiddiol.

Ond mae’n hanfodol eich bod yn deall manylion eich cynllun morgais, oherwydd bod unrhyw newid yn y cynnyrch - pa un a yw wedi’i gynllunio ai peidio - yn gallu cael effaith ar eich taliadau misol.

Disgwylir y bydd cyfraddau llog Banc Lloegr yn codi cyn bo hir, ac mae costau’r Nadolig ar ein gwarthau hefyd, felly mae’n bwysig cymryd amser i ddeall eich morgais ac asesu pa un a yw dal yn addas ar gyfer eich anghenion. 

Mae cyfraddau llog yn elfen graidd mewn unrhyw forgais ac mae’n bwysig gwybod beth yw’r ffigurau hyn er mwyn gallu trefnu eich cyllideb bob mis.

Diolch i’r drefn, mae cwsmeriaid â morgeisi’n fwy hyderus pan yw’n fater o wybod ffeithiau eraill sylfaenol ynglŷn â’u cynnyrch, gyda 95% yn gallu enwi’r darparwr sy’n dal eu morgais, 74% yn gwybod faint sydd arnynt ar eu morgais a 76% yn ymwybodol o ba bryd y bydd y morgais wedi cael ei ad-dalu.

Er syndod, dangosodd ein harolwg nad yw mwy nag un cwsmer morgais o bob pump byth yn newid ei forgais. Mae hyn yn golygu efallai nad ydych yn cael y fargen orau, gan fod eich amgylchiadau’n newid dros y blynyddoedd. 

Er gwaethaf yr hyn y mae rhai’n ei feddwl, nid yw morgais yn wastad yn ymrwymiad gydol oes na ddylid ei gwestiynu na’i newid - dylech ei adolygu’n rheolaidd dros y blynyddoedd er mwyn sicrhau eich bod yn cael y fargen sydd o’r budd gorau i chi. Y gwirionedd yw bod cyfraddau morgeisi’n newid trwy’r amser, ac efallai nad yw’r morgais a oedd yn addas ar eich cyfer pan fenthycwyd yr arian gennych yn gyntaf, o reidrwydd yr un gorau ar eich cyfer mewn blynyddoedd i ddod.

Yn ffodus, mae ail-forgeisio’n gallu bod yn broses rwydd ac mae’n ffordd hynod effeithiol o leihau’r hyn rydych yn ei dalu bob mis.  Wrth gwrs, mae’n bosibl trwy newid darparwr gwasanaethau ariannol eich bod yn mentro i faes dieithr i chi ond mae’r sylwadau diweddar a gawsom gan gwsmeriaid yn dangos bod y broses yn symlach ac yn fwy didrafferth nag yn y gorffennol. Gwir y mater yw nad yw ail-forgeisio eiddo mor anodd ag y mae llawer yn ei dybio. 

Yr ateb o ran rheoli morgais yn gyfrifol yw bod yn rhagweithiol yn hytrach nag yn adweithiol. Cymerwch amser i ddysgu hanfodion allweddol eich morgais a defnyddiwch y wybodaeth honno i siopa am y morgais mwyaf addas ar gyfer eich amgylchiadau. 

Y peth pwysicaf i’w gofio yw cynllunio eich sefyllfa ariannol yn ofalus, er mwyn gallu fforddio eich morgais nawr ac yn y dyfodol. Pan fyddwch yn cynllunio’ch cyllideb fisol peidiwch â chymryd yn ganiataol y bydd ad-daliad eich morgais yn costio’r un faint â’r mis blaenorol, yn enwedig os oes gennych forgais cyfradd amrywiol. Gwnewch yn sicr eich bod yn gwybod i’r geiniog faint yn union y byddwch yn ei ad-dalu.

Mae hyn yn fater syml: chwiliwch am y llythyr a gawsoch yn cadarnhau eich morgais, neu galwch i mewn i’ch banc neu gymdeithas adeiladu pan fyddwch allan.   chyfraddau llog yn parhau i fod yn is nag erioed, mae’n bosibl bod arnoch eisiau ad-dalu mwy o’ch morgais nawr, i helpu i reoli ad-daliadau pan fydd cyfraddau’n codi.

Gallai’r ychydig funudau o ymdrech hyn roi tawelwch meddwl i chi o wybod bod eich morgais yn addas ar eich cyfer chi a’ch amgylchiadau.

I gael gweld canlyniadau arolwg ‘Your House’ y Principality, ewch i www.principality.co.uk/mortgagestoday.

Published: 06/10/2014