17 October 2014

Gochel rhag y cynnydd sydd ar ddod mewn cyfraddau llog

Mae cyfraddau llog yn rhan bwysig o fywyd ariannol unrhyw un sydd â chyfrif cynilo neu forgais, neu’r ddau. P’un a ydym yn sôn am swm a enillir ar falans cynilion neu faint yr ad-daliad morgais misol, gall cyfraddau llog gael cryn dipyn o effaith ar gyllideb yr aelwyd.

Wrth gwrs, mae amrywiadau mewn cyfraddau llog bob amser yn ffafrio un ai’r cynilwyr neu’r benthycwyr, ond byth y ddau ar yr un pryd.

Mae cyfraddau llog uchel yn newyddion da i gynilwyr gan fod cyfrifon cynilo gan amlaf yn gwobrwyo balansau cynilo â thaliadau llog uwch. Mae cyfradd llog isel, ar y llaw arall, yn ffafrio’r benthyciwr oherwydd, yn hanesyddol, mae cyfraddau llog isel wedi golygu ei bod yn rhatach benthyca arian. 

Mae cyfraddau llog wedi bod ar eu hisaf erioed dros y blynyddoedd diwethaf ac mae hynny’n newyddion da i berchnogion tai gan fod morgeisi wedi bod yn rhad i’w cymharu â’r rhai a oedd yn cael eu cynnig yn ystod yr 1980au a’r 1990au. Ond mae’r llanw’n troi ac mae arbenigwyr yn darogan y bydd cyfraddau llog yn dechrau codi cyn hir – a phan fydd hynny’n digwydd mae’n debyg y bydd cyfraddau morgeisi llawer ohonom yn codi hefyd.

Ond beth all deiliaid morgeisi ei wneud i’w diogelu eu hunain rhag cyfraddau llog sy’n codi?  

Y cwestiwn cyntaf i bawb sydd â morgais ei ystyried yw p’un a yw eu morgais yn gwbl addas ar gyfer eu hamgylchiadau ariannol.

Yr hyn y mae’n rhaid ei wneud er mwyn eich diogelu’ch hun rhag effaith cynnydd mewn cyfraddau llog yw chwilota am eich dogfennau morgais ac ymgyfarwyddo ag amodau eich benthyciad.  Edrychwch i weld beth yw eich cyfradd llog, tymor eich morgais a swm eich ad-daliad misol ac a oes cosb am adbrynu neu ordalu.

Mae’n debyg y bydd amgylchiadau ariannol personol unrhyw un sydd wedi bod â morgais am rai blynyddoedd wedi newid, p’un a yw’n newid swydd, amgylchiadau teuluol neu welliannau i’r cartref, ac efallai nad yw’r morgais a oedd yn addas i chi rai blynyddoedd yn ôl o reidrwydd yn gwbl addas ar gyfer eich anghenion nawr. Drwy eich arfogi’ch hun â ffeithiau allweddol am eich morgais ac ystyried cyllideb fisol yr aelwyd byddwch mewn gwell sefyllfa i asesu pa mor addas yw eich morgais presennol, a bydd o gymorth i chi i gymharu’ch morgais â rhai eraill ar y farchnad.

Felly beth os yw eich ymchwiliadau ariannol yn awgrymu efallai nad yw eich morgais yn bodloni eich holl anghenion?

Mae gwybod pryd i newid eich morgais yn sgìl bwysig i unrhyw berchennog tŷ a gall trafod ag ymgynghorydd morgeisi helpu i roi’r hyder i chi i wybod pryd yw’r amser gorau i wneud hynny. Er bod morgais bob amser yn fenthyciad tymor hir, mae newid morgais yn beth cyffredin ac yn rhywbeth y mae perchnogion tai craff ledled y wlad yn ei wneud er mwyn helpu i wella eu hamgylchiadau ariannol.

Mae amrywiaeth eang o gynnyrch ar gael ar y farchnad forgeisi i fodloni amrywiol anghenion perchnogion tai y DU. Y gwir yw ei bod yn bwysig gwneud rhywbeth cyn gynted ag y byddwch yn sylweddoli nad yw eich morgais presennol yn bodloni eich holl anghenion.

Pan fyddwch yn newid morgais, un o’r penderfyniadau cyntaf i’w gwneud yw p’un ai morgais cyfradd sefydlog ynteu amrywiol sy’n iawn i chi.

Gyda morgais cyfradd sefydlog, mae’r cyfraddau llog ar y benthyciad yn sefydlog am gyfnod y cytunir arno. Mae’r gyfradd sefydlog hon yn rhoi tawelwch meddwl i gwsmeriaid y bydd eu had-daliadau morgais yn aros yr un fath waeth pa amrywiadau a ddaw yng nghyfradd banc swyddogol Banc Lloegr. Mae morgeisi amrywiol yn llai caeth ac mae’r cyfraddau llog ar y rhain, er eu bod yn aml yn rhatach ar y dechrau, yn amrywio yn unol â Chyfradd y Banc, a chyfradd amrywiol safonol y benthyciwr.

A ninnau’n wynebu cynnydd mewn cyfraddau llog, mae’n debyg y bydd llawer o’r perchnogion tai hynny sydd â morgeisi cyfradd amrywiol yn gweld cynnydd yn eu cyfradd llog. Felly, er nad oes penderfyniad cywir nac anghywir, mae perchnogion tai yn troi fwyfwy at gynhyrchion cyfradd sefydlog i’w diogelu eu hunain rhag effaith codiadau yn y cyfraddau ar eu gwariant misol.

I’r rhai sy’n fodlon bod ganddynt y morgais iawn, cwestiwn arall a ofynnir yn aml yw p’un a oes diben gordalu ar forgais? Mewn gwirionedd, mae’r rhan fwyaf o berchnogion tai eisoes yn neilltuo cyfran sylweddol o’u hincwm misol i dalu eu morgais, ond i unrhyw un sydd ag arian dros ben ar ddiwedd y mis, mae gordalu ar forgais yn ffordd effeithiol dros ben o gwtogi tymor y benthyciad. Os ydych yn sefydlog yn ariannol ac yn gallu talu mwy o’ch morgais nawr, gallai hynny helpu i ostwng eich taliadau pan ddaw’r cynnydd yn y cyfraddau llog i rym.

Os ydych yn ddigon ffodus i fod ag incwm ychwanegol y gallwch ei roi tuag at eich ad-daliadau morgais yn rheolaidd, dylech ystyried lleihau tymor cyffredinol y morgais, a bydd hynny’n arbed symiau sylweddol o log i berchnogion tai dros dymor y morgais.

Mae rheoli morgais yn gyfrifol yn fater o ofyn y cwestiynau pwysig hyn i gyd, ystyried eich opsiynau a pheidio â bod ag ofn symud eich morgais os yw’r dystiolaeth yn awgrymu bod bargen well i’w chael yn rhywle arall. Cofiwch, mae morgais yn fenthyciad tymor hir felly gall arbed hyd yn oed ychydig o arian bob mis olygu swm sylweddol dros gyfnod eich morgais i’ch helpu i ddod yn berchennog ar eich cartref delfrydol.

Published: 17/10/2014