Water leak in the house

23 April 2015

Cynlluniwch heddiw ar gyfer yfory

Barclay Sansom, Rheolwr Arweiniol Cynnyrch Yswiriant yng Nghymdeithas Adeiladu’r Principality sy'n trafod sut y gallwch osgoi gwariant dieisiau ar gynnal a chadw eich cartref.

Ar wahân i daliadau morgais misol, mae'n bosibl mai atgyweirio'r cartref fydd yn achosi'r gwariant mwyaf i rai sy'n berchen tŷ ers tro a'r rhai sydd newydd brynu eu cartref fel ei gilydd. Mae’n ffaith anffodus ac yn un na ellir ei hosgoi fod bwyleri’n torri, bod llechi’n cael eu chwythu i lawr, ac y gall landeri lenwi a sigo os nad ydyn nhw’n cael eu cynnal a'u cadw’n iawn.

Er hyn, dywedodd mwy na hanner y teuluoedd o’r DU a holwyd gan yr arbenigwr mewn yswiriant, Aviva, mai eu prif bryder ariannol yn 2014 oedd sut i wynebu cost gwariant annisgwyl fel gwaith atgyweirio mawr ar eu cartrefi (58%).

O gofio y gall landeri newydd gostio hyd at £205* ac y gall amcangyfrif o gost gosod bwyler newydd fod cymaint â £2300*, erys un peth yn eglur – er bod y costau hyn yn dibynnu ar faint, oedran a chyflwr y cartref dan sylw, nid yw atgyweirio cartrefi yn rhad yn aml iawn.

Felly, pa gamau y gellir eu cyflwyno yn y tymor byr i liniaru digwyddiadau o’r fath yn nes ymlaen?

Yn gyntaf, dechreuwch o’r top – yn llythrennol! Mae’n hanfodol i chi fod yn ymwybodol o gyflwr eich to neu do unrhyw dŷ yr ydych yn ystyried ei brynu. Diolch i dywydd bendigedig Prydain, mae'n fwy na thebyg y gallai unrhyw ddifrod allanol i do olygu difrod dŵr y tu mewn i’r tŷ, felly dylai archwilio waliau a phaneli’r atig am lwydni a staeniau fod yn rhywbeth a wneir yn gyson gan berchnogion tai, a dylid tynnu sylw at unrhyw ddarganfyddiadau annymunol ar unwaith.

Dylid archwilio teils eich to a’ch caeadau plwm - gan gynnwys unrhyw gamau a gymerwyd i gadw’ch to rhag gollwng dŵr, fel chwyddgymalau a chrwyn eraill - am yr un rheswm, yn enwedig ar ôl cyfnodau o dywydd gwael.

Tra eich bod y tu allan i’r tŷ, mae’n bwysig cadw golwg ar eich landeri a’ch pibellau dŵr hefyd. Wrth gwrs mae hen landeri sy’n gollwng dŵr yn achosi problemau â lleithder ond gallant hefyd danseilio holl strwythur adeilad os ydynt yn cael eu gadael heb eu harchwilio’n ddigon hir. Er, a bod yn onest, nad yw hi’r dasg fwyaf pleserus, bydd glanhau landeri’n rheolaidd yn ychwanegu at eu hoes ac yn lleihau costau cynnal a chadw ychwanegol dieisiau yn y dyfodol.

Gan symud i'r tu mewn, a rhoi cost gosod bwyler newydd i’r naill ochr, gall cost gwaith cynnal a chadw cyffredinol yn unig fod yn sylweddol. Gall bwyleri nwy gostio cymaint â £720 i’w rhedeg ac mae cost bwyler trydan yn fwy na dyblu hyn ar gyfartaledd i oddeutu £1600*.

O gadw hyn mewn cof, nid yn unig y mae gan selio unrhyw graciau o amgylch eich ffenestri, eich drysau a’ch lloriau yn rhoi'r fantais o leihau biliau gwresogi pan ddaw’r gaeaf, ond mae hefyd yn helpu i wella cyflwr ac oes ddefnyddiol yr holl osodiadau hyn, ac mae rhai newydd yn ddrud dros ben. A thra eich bod yn glanhau’r tŷ'n llwyr, edrychwch yn ofalus ar y lloriau a fframiau’r drysau - gellir trin tyllau a chraciau ynddyn nhw’n rhwydd trwy galcio.

Er gwaethaf yr holl gamau atal pwysig hyn, mae bron iawn yn amhosibl fodd bynnag, i gael tawelwch meddwl llwyr o ran costau cynnal a chadw tŷ heb fod gennych bolisi yswiriant cartref cynhwysfawr. Mae’r blynyddoedd diweddar wedi gweld eithafion ac ansefydlogrwydd o ran hinsawdd y DU na welwyd i’r fath raddau o’r blaen ac mae’n bosibl na fydd nifer o dai, yn enwedig rhai hŷn, yn gallu ymdopi â’r straeniau meteorolegol hyn cystal ag eraill.

Mae’n sicr yn bosibl arbed symiau sylweddol o arian drwy gynnal mân archwiliadau a newidiadau o gwmpas eich cartref, yn enwedig gan na fydd eich yswiriant cartref yn talu am draul a gwisgo. Felly petai storm yn digwydd ac nad yw eich darparwyr yn ystyried bod y to wedi cael ei gynnal a’i gadw’n dda, mae’n bosibl mai am ddifrod mewnol yn unig y byddant yn talu, ac nid am y difrod i’r to.

Nid yw’n werth, ar gyfer y tymor hir, ceisio arbed gormod o arian wrth drefnu i warchod eich cartref. Mae rhai polisïau yswiriant adeiladau nid yn unig yn rhoi sicrwydd ar gyfer eich cartref o ran digwyddiadau mawr gan gynnwys tanau, stormydd, llifogydd ac ymsuddiant, ond hefyd yn diogelu adeiledd arall o amgylch yr eiddo fel ffensys, y garej, waliau allanol a'r lôn bach at y tŷ.

O ystyried hyn, dylid datgan unrhyw briodoleddau anghyffredin sy’n perthyn i dŷ penodol – fel bod wedi'i leoli'n agos at ddŵr neu ei fod yn wag am gyfnodau maith – ar y cychwyn am yr un rheswm.

Beth bynnag, mae’n hanfodol eich bod nid yn unig yn cymharu prisiau ond hefyd yn llwyr ymwybodol o’r hyn sydd yn cael ei warchod neu nad yw'n cael ei warchod wrth agor neu adnewyddu polisi, er mwyn osgoi unrhyw newyddion annymunol yn nes ymlaen. Wrth gwrs, 'does dim angen dweud y bydd cynllunio ariannol darbodus ymlaen llaw hefyd yn sicrhau y byddwch mewn gwell sefyllfa i ymdrin ag unrhyw filiau atgyweirio digroeso.

*Cymerwyd y ffigurau o Adroddiad Cyllid Teuluoedd Aviva 2014
https://www.lovemoney.com/news/42471/family-debt-more-than-doubles-in-last-six-months
https://www.aviva.com/media/upload/Dec_2014_Family_Finances_Report.pdf

Mae'r holl ffigurau eraill wedi’u cymryd o tradeadvisor.com -

* http://www.tradeadvisor.com/a/cost-guides/guttering-prices
* http://www.tradeadvisor.com/a/cost-guides/boiler-cost-guide
* http://www.tradeadvisor.com/a/cost-guides/guide-to-roofing-costs
* http://www.tradeadvisor.com/a/cost-guides/boiler-cost-guide

Published: 23/04/2015