Atwrneiaeth a Gorchymyn y Llys Gwarchod

Pam y gallai fod angen rhywun i wneud penderfyniadau ar eich rhan

Mae llawer o resymau pam y gallai fod angen rhywun i reoli eich materion ariannol ar eich rhan. Bydd pobl weithiau’n gwneud hyn os ydynt yn byw gydag anabledd neu salwch neu os nad ydynt yn gallu gweithredu eu cyfrifon bellach, er enghraifft, os ydynt yn yr ysbyty neu’n derbyn gofal.

Gweler ein hadrannau isod am ganllawiau ar y broses Atwrneiaeth.

Beth yw Atwrneiaeth / y Llys Gwarchod?

Atwrneiaeth yw awdurdod ysgrifenedig a roddir gan un unigolyn (rhoddwr) i unigolyn arall (twrnai) i ymdrin â ‘materion Ariannol ac Eiddo’ a/neu ‘Iechyd a Lles’ y rhoddwr. Caiff y rhoddwr enwebu un neu fwy o dwrneiod i weithredu ar ei ran. Dim ond pan fod gan unigolyn alluedd meddyliol y ceir rhoi Atwrneiaeth. Gall fod yn ofynnol cael Gorchymyn gan y Llys Gwarchod pan fod galluedd meddyliol wedi ei golli.

Y dulliau mwyaf cyffredin i rywun weithredu ar eich rhan yw:

Atwrneiaeth Arhosol (LPA)
Caiff yr unigolyn penodedig (y twrnai) reoli cyllid rhywun arall os oes angen cymorth ar yr unigolyn hwnnw (y rhoddwr) a bydd yn caniatáu i’r twrnai barhau i reoli’r materion ariannol yn y dyfodol os nad yw’n gallu gwneud penderfyniadau dros ei hun. Dim ond y ddogfen ‘Eiddo a Materion Ariannol’ y mae angen inni ei gweld, nid oes angen inni weld y ddogfen ‘Iechyd a Lles’.

Caiff y rhoddwr neu’r twrnai wneud cais am Atwrneiaeth ar-lein trwy fynd i Swyddfa’r Gwarcheidwad Cyhoeddus.
Fel arall, caiff y rhoddwr neu’r twrnai gyfarwyddo cyfreithiwr i helpu gyda’r cais. Pan fydd y cais wedi ei gwblhau bydd angen ei gyflwyno i Swyddfa’r Gwarcheidwad Cyhoeddus i’w gofrestru (byddwn ond yn derbyn Atwrneiaeth Arhosol os yw wedi ei gofrestru gyda Swyddfa’r Gwarcheidwad Cyhoeddus).

Atwrneiaeth Barhaus
Os oes gennych Atwrneiaeth Barhaus heb ei chofrestru (disodlwyd y rhain gan Atwrneiaethau Arhosol ym mis Hydref 2007), byddwn yn dal i dderbyn Atwrneiaeth Barhaus ond rhaid i’r twrnai (twrneiod) ei chofrestru gyda Swyddfa’r Gwarcheidwad Cyhoeddus os yw o’r farn bod yr unigolyn (y rhoddwr) y mae’n gweithredu ei gyfrifon ar ei ran, yn dioddef o ddiffyg galluedd meddyliol neu’n dechrau dioddef o ddiffyg galluedd meddyliol.

Gorchymyn y Llys Gwarchod
Os nad oes Atwrneiaeth ar waith ond bod angen ichi reoli materion rhywun arall, nad oes ganddo’r gallu i wneud penderfyniadau ei hun, gallai fod angen gorchymyn llys i ddyfarnu’r hawl ichi reoli eu materion. Byddai hyn yn cynnwys gwneud cais i fod yn ddirprwy ar ran yr unigolyn drwy’r Llys Gwarchod. Mae rhagor o wybodaeth ar gael yn www.gov.uk/become-deputy

Dyma’r mathau mwyaf cyffredin o awdurdod i rywun weithredu ar ran unigolyn arall, ond rydym yn derbyn mathau eraill o awdurdod. Cysylltwch â ni i gael rhagor o wybodaeth.

Cofrestru Atwrneiaeth / Y Llys Gwarchod

Yr hyn y mae ei angen arnom:

Y Rhoddwr

Os yw’r rhoddwr eisoes yn aelod:

  • Y copi gwreiddio neu gopi wedi’i ardystio o’r ddogfen Atwrneiaeth neu Orchymyn y Llys Gwarchod
  • Paslyfr(paslyfrau) y rhoddwr os oes un

Os nad yw’r rhoddwr yn aelod:

  • Os yw’r rhoddwr yn newydd i’r Gymdeithas, bydd angen iddo ddarparu dau fath o brawf adnabod, un i ddilysu ei enw a’r llall i ddilysu’r cyfeiriad, sydd wedi eu cynnwys yn y tabl yn y daflen Eich Gwybodaeth.
  • Copi gwreiddio neu gopi wedi’i ardystio o’r ddogfen Atwrneiaeth neu Orchymyn y Llys Gwarchod

Y Twrnai/Dirprwy

Os yw’r Twrnai/Dirprwy eisoes yn aelod:

  • Os yw’r Twrnai/Dirprwy eisoes yn gwsmer, nid oes angen prawf adnabod arnom – heblaw mewn amgylchiadau pan nad yw cyfrif(on) y rhoddwr wedi ei ddefnyddio/eu defnyddio ers amser sylweddol

Os nad yw’r Twrnai/Dirprwy yn aelod:

  • Os yw’r Twrnai/Dirprwy yn newydd i’r Gymdeithas, bydd angen iddo ddarparu dau fath o brawf adnabod, un i ddilysu ei enw ac un arall i ddilysu ei gyfeiriad, sydd wedi eu cynnwys yn y tabl yn y daflen Eich Gwybodaeth..
  • Os yw cyfreithiwr wedi ei gyfarwyddo i weithredu fel Twrnai neu wedi’i benodi’n Ddirprwy, bydd angen iddo anfon llythyr atom yn cadarnhau hyn ar ei bapur pennawd, tystysgrif gweithredu, neu un math o brawf adnabod enw sydd wedi ei gynnwys yn y tabl yn y daflen Eich Gwybodaeth.

Os ydych yn cofrestru Atwrneiaeth gyda ni, rhaid llenwi Datganiad Atwrneiaeth y Principality a rhaid i’r Twrnai(Twrneiod) ei lenwi. Ceir lawrlwytho Datganiad Atwrneiaeth yma neu gallwn anfon un atoch ar gais.Os ydych yn cofrestru Atwrneiaeth drwy’r post gwnewch yn siŵr eich bod yn dychwelyd y ffurflen Datganiad Atwrneiaeth. Nid yw’r datganiad hwn yn ofynnol ar gyfer Gorchymyn gan y Llys Gwarchod.

Cewch gofrestru trwy:

  • Ymweld â’ch cangen leol i drefnu apwyntiad i gofrestru Atwrneiaeth/Gorchymyn y Llys Gwarchod gyda’r Gymdeithas
  • Ffonio nii wneud cais am becyn Atwrneiaeth/Llys Gwarchod
  • Postio’r manylion uchod at: Y Tîm Cymorth Arbenigol i Gwsmeriaid, Cymdeithas Adeiladu’r Principality, Blwch Postio 89, Queen Street, Caerdydd, CF10 1UA

Esboniad o’r Termau a Allai fod yn Ddefnyddiol

Twrnai: Yr unigolyn sydd wedi ei awdurdodi i weithredu ar ran rhywun arall (rhoddwr) o dan Atwrneiaeth.

Rhoddwr: Perchennog y cronfeydd sydd wedi rhoi caniatâd i dwrneiod weithredu ar ei ran o dan Atwrneiaeth.

Dirprwy: Unigolyn a benodwyd gan y Llys Gwarchod i ofalu am faterion unigolyn.

Y Llys Gwarchod: Llys arbenigol sydd â’r pŵer i wneud penderfyniadau ynglŷn â materion ariannol ar ran pobl nad ydynt yn gallu gwneud penderfyniadau ar yr adeg y mae angen iddynt gael eu gwneud (mae ganddynt ‘ddiffyg galluedd meddyliol’). Ceir penodi dirprwy drwy’r Llys Gwarchod pan nad yw unigolyn yn gallu rhoi ei ganiatâd. I wneud cais i fod yn ddirprwy dros faterion rhywun arall ewch i wefan GOV.UK i gael gwybodaethynglŷn â bod yn ddirprwy

.

I ofyn am Becyn Atwrneiaeth/y Llys Gwarchod neu i gael unrhyw ganllawiau ynglŷn â chofrestru Atwrneiaeth neu Orchymyn gan y Llys Gwarchod, ewch i’ch cangen leol neu ffoniwch ni. Fel arall, cewch lawrlwytho’r ffurflenni isod:

Principality. Lle mae cartref yn bwysig.