Canllaw i brynwyr tro cyntaf

Gall y syniad o drefnu morgais godi ofn ar bobl, ond gadewch i ni dawelu eich meddwl. Gallwn ddangos i chi sut yn ein canllaw cam wrth gam. Nid oes rhaid i’r broses o brynu eich cartref cyntaf fod yn gymhleth. Mae atebion i’ch cwestiynau yn ein canllaw defnyddiol i brynwyr tro cyntaf.

Ble mae dechrau chwilio am dŷ?

  • Cyn i chi ddechrau chwilio am dŷ, mae'n syniad da gwneud rhestr o'r hyn sy'n hanfodol i chi. Bydd hyn yn eich helpu chi a'ch gwerthwr tai i lunio rhestr fer a bydd yn arbed amser i chi.
  • Edrychwch ar gymaint o dai â phosibl er mwyn cymharu prisiau.
  • Mae bob amser yn syniad da mynd i edrych eto ar wahanol adeg o’r dydd, ar ddiwrnod arall.

Faint gaf i ei fenthyca?

Bydd y swm y cewch ei fenthyca yn dibynnu ar eich amgylchiadau unigol, eich incwm misol a’ch gwariant misol.

Bydd hefyd yn dibynnu ar werth neu bris prynu’r eiddo rydych chi am gael morgais ar ei gyfer, o’i gymharu â’r swm rydych chi’n dymuno ei fenthyca. Gelwir hwn yn gymhareb benthyciad a gwerth (LTV) a chaiff ei ddangos fel canran.

Bydd ein cyfrifwr morgeisi cyflym a rhwydd yn eich helpu i gyfrifo faint y gallech ei fenthyca. Bydd hefyd yn dweud wrthych beth fyddai eich ad-daliadau misol ar gyfer pob cynnyrch morgais rydych chi’n ei ddewis.

Faint o flaendal fydd ei angen arnaf?

Bydd angen i chi dalu blaendal o 15 - 25% ar gyfer y rhan fwyaf o forgeisi. Bydd rhai morgeisi yn caniatáu i chi wneud cais gyda chyn lleied â 5% o flaendal a cheir cynlluniau a gefnogir gan y Llywodraeth i gynorthwyo prynwyr tro cyntaf i gamu ar yr ysgol dai.

Mae gan y Principality amrywiaeth o forgeisi ar gyfer prynwyr tro cyntaf, gyda symiau blaendal a chyfraddau amrywiol. Mae gennym gynhyrchion cynilo gwych hefyd i’ch cynorthwyo i gynilo ar gyfer eich blaendal.

Sut rydw i’n dewis fy narparwr morgais?

Mae morgais yn un o’r eitemau mwyaf y byddwch yn ei brynu gydol eich oes, felly mae’n amlwg yn bwysig eich bod yn dewis darparwr morgais sydd ag enw da.

Pam dewis y Principality?

  • Ni yw’r 6ed cymdeithas adeiladu fwyaf yn y DU
  • Rydym wedi bod mewn busnes ers dros 150 o flynyddoedd
  • Mae gennym dros 60 o ganghennau a chownteri asiantaeth ledled Cymru a’r Gororau
  • Mae gennym dros 500,000 o gwsmeriaid
  • Ac, rydym yma i helpu i wneud yn siŵr bod y broses o brynu eich cartref cyntaf mor ddidrafferth â phosibl!

Sut rydw i’n dewis y morgais cywir?

Mae llawer o wahanol fathau o forgeisi ar gael, ond nid oes angen i’r broses o ddewis morgais fod yn brofiad brawychus. Bydd ein Canllaw i’r Mathau o Forgeisi yn gallu dweud wrthych am rai o’r dewisiadau sydd ar gael, er mwyn i chi allu penderfynu pa un sydd fwyaf addas ar eich cyfer.

Gallai fod o gymorth i chi siarad gydag un o Ymgynghorwyr Morgais y Principality er mwyn dod o hyd i forgais sy’n addas ar gyfer eich anghenion.

Beth yw cytundeb mewn egwyddor a sut mae cael un?

Mae cytundeb mewn egwyddor yn dweud wrthych faint y gallai darparwr morgais fod yn barod i’w fenthyca i chi.

Gallwch gael cytundeb mewn egwyddor trwy ein ffonio ar 0330 333 4000, neu drwy gysylltu â ni neu eich cangen leol cyn i chi hyd yn oed benderfynu pa forgais allai fod fwyaf addas ar eich cyfer chi a hynny heb wneud cais.

Faint ddylwn i gyllidebu ar ei gyfer?

Trwy gyllidebu’n ofalus, gallwch gynllunio ymlaen llaw a gwneud yn siŵr bod gennych ddigon o arian ar gyfer yr holl gostau sydd ynghlwm â phrynu eich cartref eich hun. Felly, mae’n syniad da i lunio cynllun cyllideb personol sy’n cynnwys rhestr o’r hyn rydych chi’n disgwyl y bydd angen i chi ei dalu.

Yn ogystal â blaendal ar eich cartref newydd, mae’r costau y byddwch yn gorfod eu talu yn cynnwys ffïoedd cyfreithiol, ffïoedd syrfewyr, ffioedd morgais, Treth Dir y Dreth Stamp a chostau symud.

Nid oes ffi cynnyrch na ffi prisiad gyda’n morgeisi Dim Ffïoedd.

Os nad ydych yn dymuno dewis morgais Dim Ffïoedd, mae’n bwysig eich bod yn cyllidebu ar gyfer ffioedd:

• Ffi Ymrwymiad Morgais

Mae’n rhaid talu Ffi Ymrwymiad Morgais ar gyfer rhai cynhyrchion morgais. Caiff ei godi pan fyddwch yn gwneud cais am y morgais ac ni ellir ei ad-dalu.

• Ffi Cynnyrch

Mae’n rhaid talu Ffi Cynnyrch ar gyfer rhai morgeisi, £499 neu £999 fel arfer. Gellir ychwanegu hwn at gyfanswm eich benthyciad fel arfer, a’i ad-dalu dros gyfnod eich morgais.

• Ffi Prisiad

Bydd y ffi rydych chi’n ei thalu’n dibynnu ar y prisiad neu’r arolwg yr ydych yn ei ddewis a gwerth eich eiddo. Mae’n gallu amrywio rhwng £300 a £1,200 fel arfer. Gweler ein cam yn hwyrach yn y canllaw hwn ynglŷn â dewis arolwg, am fwy o gymorth.

• Ffi Gyfreithiol

Bydd angen i chi dalu ffioedd i’ch cyfreithiwr neu eich trawsgludwr, yn ogystal â chost unrhyw ffioedd Cofrestru Tir neu ffioedd chwilio (mae’r rhain wedi eu cynnwys yn yr alldaliadau). Fel arfer, dylech neilltuo tua £700.

Heblaw am y Ffi Ymrwymiad Morgais gallwch dalu eich ffioedd ar ddechrau eich morgais neu gallwch ddewis eu hychwanegu at swm eich benthyciad. Fodd bynnag, os byddwch yn eu hychwanegu at eich benthyciad, bydd angen i chi fod yn ymwybodol y byddwch yn talu llog ar y swm dros gyfnod eich benthyciad ac felly bydd yn costio mwy i chi.

Cofiwch gyllidebu ar gyfer Treth Dir y Dreth Stamp y bydd yn rhaid i chi ei thalu. Ewch i Gyllid a Thollau EM i weld faint sy’n ddyledus ar yr eiddo rydych chi’n ei brynu.

Beth fydd yn digwydd ar ôl i’r cynnig gael ei dderbyn?

Pan fyddwch wedi dod o hyd i’ch cartref delfrydol, a’ch cynnig wedi cael ei dderbyn, bydd y gwerthwr eiddo yn nodi bod y tŷ wedi ei ‘Werthu – yn amodol ar gontract’. Dyma pryd y dylech wneud eich cais am forgais.

Mae’n gyflym ac yn rhwydd gwneud cais am forgais gyda’r Principality - gallwch wneud cais drwy siarad ag un o’r ymgynghorwyr morgais cyfeillgar ar 0330 333 4000 neu drwy ymweld â’ch cangen leol.

Ein nod yw cyflwyno cynnig morgais ffurfiol o fewn 10 - 15 diwrnod wedi i ni dderbyn eich cais llawn. Byddwch yn derbyn copi o’n cynnig drwy’r post, a bydd copi arall yn mynd at eich cyfreithiwr neu drawsgludwr.

Pan fydd eich cynnig yn cael ei dderbyn, dylech roi gwybod i gyfreithiwr neu drawsgludwr sydd wedi ei drwyddedu i ymdrin ag agweddau cyfreithiol y broses brynu.

Pa arolwg ddylwn i ei ddewis?

Mae prynu eiddo yn gallu bod yn ddrud, felly mae’n hanfodol eich bod yn darganfod popeth y gallwch am yr eiddo cyn gwneud ymrwymiad cyfreithiol. Mae Syrfewyr y Principality yn cynnig amrywiaeth eang o wasanaethau prisio ac arolygu i’ch cynorthwyo.

Prisiad morgais

Bydd eich benthyciwr yn trefnu adroddiad i ddibenion y morgais. Adolygiad sylfaenol o’r eiddo yw hwn a gynhelir er mwyn cynorthwyo’r benthyciwr i benderfynu a yw am roi benthyciad i chi ai peidio. Mae cost eich prisiad yn dibynnu ar werth yr eiddo.

Arolwg Prynwr Cartref

Nid yw’r prisiad morgais yn arolwg ac ni fydd yn dweud wrthych a yw’r pris prynu yn rhesymol neu a oes angen gwneud gwaith atgyweirio i’r eiddo nawr neu yn y dyfodol. Os yw’n bwysig i chi gael mwy o wybodaeth, efallai y byddwch am gael Arolwg Prynwr Cartref. Mae’n costio mwy ac mae’r adroddiad yn cynnwys crynodeb o brif nodweddion cadarnhaol a negyddol yr eiddo, er mwyn i chi allu gwneud penderfyniad cytbwys a yw’n rhesymol prynu’r eiddo am y pris y cytunwyd arno. Mae’n fwyaf addas ar gyfer adeiladau a godwyd yn ystod y 120 mlynedd diwethaf.

Arolwg Adeiladau

Hwn yw’r archwiliad mwyaf cynhwysfawr o eiddo ac mae’n cynnwys lluniau. Mae’n costio mwy eto ac mae’n darparu adroddiad manwl i chi am gyflwr yr adeilad a chrynodeb o brif nodweddion cadarnhaol a negyddol yr eiddo er mwyn i chi allu gwneud penderfyniad cytbwys a yw’n rhesymol prynu’r eiddo am y pris y cytunwyd arno.

A oes angen cymorth arnoch i benderfynu pa brisiad neu arolwg i’w ddewis? Efallai y bydd y canllaw i arolygon eiddo eglur a diduedd hwn gan RICS o gymorth i chi.

Pa yswiriant fydd ei angen arnaf?

Eich cartref sy’n gwarantu eich morgais felly bydd angen i chi fod yn siŵr bod gennych yswiriant cartref rhag ofn i rywbeth annisgwyl ddigwydd.

Rydym yn cynnig cynhyrchion sy’n rhoi gwerth da am arian i chi eu hystyried.

Yswiriant Cartref – adeiladau a chynnwys

  • Yswiriant cynnwys: Ar gyfer yr eitemau y tu mewn i’ch cartref.
  • Yswiriant adeiladau: Ar gyfer ‘brics a morter’ eich eiddo.

Gallwch addasu eich yswiriant adeiladau a chynnwys i gyd-fynd â’ch anghenion, gan roi mwy o reolaeth i chi wrth ddiogelu eich cartref. Mae hefyd yn golygu y gallech chi dalu llai am eich yswiriant cartref.

Os ydych yn benthyca gan fenthyciwr morgais, bydd angen yswiriant adeiladau digonol arnoch gan fod benthycwyr yn dymuno diogelu eu buddsoddiad os caiff yr eiddo ei ddifrodi neu ei ddinistrio.

Mae’n syniad da cael dyfynbris ar gyfer yswiriant cartref yn gynnar er mwyn gwybod faint y bydd angen i chi ei neilltuo – mae dyfynbris gan Select2Protect yn ddilys am 180 o ddiwrnodau. Cael dyfynbris.

Mae mwy o wybodaeth ar gael ar-lein, darllenwch eich canllawiau yswiriant i gael mwy o gymorth neu cysylltwch â’ch cangen i gael cyngor cyfeillgar a defnyddiol.

Beth sy’n digwydd pan fyddaf yn cyfnewid contractau?

  • Tan i’r contractau gael eu cyfnewid, gallwch chi neu’r gwerthwr gerdded i ffwrdd o’r gwerthiant heb unrhyw atebolrwydd cytundebol.
  • Cyn cyfnewid, bydd angen i’ch cyfreithiwr neu eich trawsgludwr chi a’r gwerthwr fod yn fodlon bod eu gwaith wedi ei gwblhau, bod yr arolwg neu’r adroddiad prisio wedi ei gwblhau a bod y cynnig morgais ffurfiol wedi ei dderbyn.
  • Pan fydd hyn i gyd wedi ei wneud, bydd eich cyfreithiwr neu eich trawsgludwr yn gofyn i chi lofnodi copi o’r contract a gweithred y morgais, os yw hyn yn berthnasol, a byddant yn gofyn i chi dalu unrhyw flaendal. Cytunir ar ddyddiad cwblhau ar gyfer y gwerthiant a bydd yn cael ei gynnwys yn y contract.
  • Yna bydd contractau’n cael eu cyfnewid a bydd blaendal, na ellir ei ad-dalu, yn cael ei anfon at gynrychiolydd eich gwerthwr.
  • Bydd cyfrifon terfynol yn cael eu paratoi sy’n dangos yr hyn sydd angen ei dalu.
  • Fel arfer, chi sy’n gyfrifol am yr eiddo o’r adeg pan fyddwch yn cyfnewid contractau, felly mae’n bwysig eich bod wedi trefnu yswiriant adeiladau digonol.

Beth sy'n digwydd ar adeg cwblhau?

  • Gallwch gwblhau yr un pryd ag y byddwch yn cyfnewid contractau, neu hyd at sawl mis yn ddiweddarach, gan ddibynnu ar amgylchiadau gwerthu'r eiddo.
  • Pan fyddwch yn cwblhau, bydd eich cyfreithiwr neu eich trawsgludwr yn trosglwyddo balans yr arian prynu i'r gwerthwr.
  • Caiff unrhyw Dreth Dir y Dreth Stamp sy'n ddyledus ei thalu i Gyllid a Thollau EM.
  • Caiff manylion trosglwyddo perchenogaeth a manylion eich morgais eu cofrestru gyda'r Gofrestrfa Tir.
  • Yn olaf, ac yn bwysicaf, cewch eich allweddi a chewch symud i mewn!

Beth sydd angen i mi ei wybod am symud i mewn?

Cofiwch ddweud wrth bobl eich bod wedi symud - nid dim ond eich ffrindiau a'ch teulu, ond yr holl sefydliadau hynny rydych chi’n delio â nhw o ran eich arian, car, gwaith ac iechyd.

Darllenwch y mesuryddion trydan, nwy a dŵr pan fyddwch yn symud i mewn.

Cofiwch drefnu eich yswiriant cynnwys i ddiogelu eich eitemau personol gwerthfawr i gyd yn eich cartref newydd.

  • 6ed cymdeithas adeiladu fwyaf y DU
  • Cymdeithas adeiladu gydfuddiannol, sy’n eiddo i’n 500,000 o aelodau ac yn cael ei rhedeg er eu lles
  • Dros 150 mlynedd o brofiad
  • Gofalu am werth dros £8 biliwn o asedau ein cwsmeriaid
  • Members can access a Member Rewards page featuring competitions, discounts and more.