Moving home

19 May 2016

Beth yw ISA cymorth i brynu ac ISA gydol oes?

Dros yr ychydig fisoedd diwethaf, mae’r llywodraeth wedi cyflwyno dau gynnyrch cynilo newydd. Dylai hyn wneud cynilo am flaendal ar gyfer tŷ gymaint yn haws i brynwyr tro cyntaf ym mhob rhan o’r wlad. Mae’r ISA Cymorth i Brynu a’r ISA Gydol Oes yn cynnig buddion pwrpasol. Ond beth yn union y maent yn ei wneud?? Yma, mae Kate Murray, Rheolwr Cyfrifon Cynilo Cymdeithas Adeiladu’r Principality yn esbonio’r hyn y mae angen ichi ei wybod am y cynhyrchion newydd hyn, gan roi’r wybodaeth angenrheidiol ichi i wneud penderfyniad cytbwys ynglŷn â’ch cynilion.

Cyhoeddwyd yr ISA Cymorth i Brynu a’r ISA Gydol Oes gan y Canghellor George Osborne yn y ddwy gyllideb ddiwethaf ac maent wedi newid cynilo i brynwyr tro cynaf yn gyfan gwbl ledled y wlad. Mae cynilwyr wedi arfer â buddion di-dreth cyfrifon ISA, ond mae’r ISA Cymorth i Brynu a’r ISA Gydol Oes yn annog pobl i gynilo mwy nag erioed o’r blaen trwy gynnig bonws arian parod o 25% gan y llywodraeth i’r perchennog pan fydd yn prynu tŷ. Gall yr ysgogiad hwn roi cymorth go iawn i brynwyr cartrefi ategu eu blaendal neu roi ychydig o arian parod ychwanegol yn eich poced tuag at y costau symud neu addurno.

Sut y mae ISA Cymorth i Brynu yn gweithio?

Mae’r ISA hwn, sydd ar y farchnad ar hyn o bryd, ar gyfer cynilwyr sy’n prynu eu cartrefi cyntaf yn benodol. Yn syml, am bob £200 y byddwch yn ei gynilo, bydd y llywodraeth yn rhoi £50 ichi, hyd at uchafswm o £15,000. Felly, os byddwch yn cynilo hyd at yr uchafswm o £12,000 byddwch yn cael cyfanswm o £3000 gan y llywodraeth, sy’n rhoi £15,000 ichi – digon ar gyfer blaendal neu o leiaf rhan go fawr ohono. Cewch ddechrau eich ISA gyda swm cychwynnol o hyd at £1,200, ac yna gynilo hyd at £200 y mis wedi hynny. Mae ymrwymo i gynilo’r swm hwn bob mis yn ffordd dda o sicrhau eich bod yn cynilo’n rheolaidd, ac yn gam arall tuag at berchen eich cartref eich hun.

Beth yw buddion ISA Cymorth i Brynu?

Mae cyfrifon ISA Cymorth i Brynu ar gael i bob prynwr tro cyntaf, nid i bob aelwyd. Felly os ydych yn prynu eiddo gyda’ch partner, er enghraifft, gallwch gael hyd at £6,000 am ddim gan y llywodraeth tuag at eich blaendal.

Yr hyn y dylech fod yn ymwybodol ohono ynglŷn ag ISA Cymorth i Brynu

Mae ychydig o bethau y dylech fod yn ymwybodol ohonynt cyn cytuno i agor cyfrif ISA Cymorth i Brynu. Er enghraifft, os na fyddwch yn cynilo unrhyw beth un mis, ni allwch wneud iawn am hyn drwy dalu’r cyfraniad hwn y mis nesaf, dros y terfyn o £200. Mae’n werth cofio hefyd bod yr ISA Cymorth i Brynu ar gael i gynilwyr newydd o nawr tan 30 Tachwedd 2019. Cewch barhau i gynilo yn y cyfrif ar ôl y dyddiad hwn ond rhaid ichi hawlio’r bonws erbyn 1 Rhagfyr 2030.

Sut mae’r ISA Gydol Oes yn gweithio?

Gydag ISA Gydol Oes, cewch gynilo hyd at £4,000 y flwyddyn. Byddwch hefyd yn derbyn bonws o 25% gan y llywodraeth ar ben y swm y byddwch chi wedi ei gynilo yn eich cyfrif ar ddiwedd y flwyddyn dreth tuag at flaendal ar dŷ neu i’w ddefnyddio i ymddeol pan fyddwch yn 60 oed. Er enghraifft, os byddwch yn cynilo £1,000, ar ddiwedd y flwyddyn dreth bydd y llywodraeth yn cynyddu hwn i £1,250, neu os byddwch yn cynilo’r uchafswm o £4,000 y flwyddyn, cewch £5,000. Yn ogystal â phrynwyr tro cyntaf, mae’r ISA Gydol Oes o fudd i bobl pan fyddant yn cyrraedd 60 oed; ond mae’n anodd ei gymharu â buddion pensiwn preifat.

Beth yw buddion ISA Gydol Oes?

Caiff unrhyw un rhwng 18 a 40 agor yr ISA a’i ddefnyddio nes y bydd yn 50 oed. Felly, os byddwch yn cynilo’r uchafswm o £4,000 bob blwyddyn dros uchafswm y cyfnod, byddwch yn cael bonws o £32,000 fel cyfanswm dros y cyfnod o 32 o flynyddoedd (os na fydd y rheolau’n newid). Cewch hefyd fonws yn y flwyddyn y byddwch yn prynu’r cartref, hyd yn oed os na fyddwch yn cwblhau blwyddyn gyfan o gynilo. Fel yn achos yr ISA Cymorth i Brynu, os ydych yn prynu tŷ gyda phartner caiff y ddau ohonoch agor cyfrif ISA Gydol Oes, gan ddyblu’r swm y cewch ei gynilo. Fel mantais ychwanegol, mae’r ISA hwn yn aros ar agor ar ôl ichi brynu tŷ, sy’n golygu y cewch barhau i gynilo a defnyddio’r ISA at ei ddiben arall, sef fel arian ymddeol, os ydych yn dymuno gwneud hynny.

Beth ddylech chi fod yn ymwybodol ohono gydag ISA Gydol Oes?

Rhaid ichi fod wedi agor yr ISA am o leiaf blwyddyn cyn codi’r arian i’w dalu tuag at flaendal am dŷ gwerth hyd at £450,000. Os byddwch yn anlwcus a’ch bod yn methu â phrynu’r tŷ, ni fyddwch yn colli bonws y llywodraeth a bydd eich cynilion chi yn mynd yn ôl i’ch cyfrif banc neu gymdeithas adeiladu. Er hyn, mae rhai rheolau llym. Er enghraifft, os byddwch yn codi arian o’r cyfrif hwn at ddiben arall yn hytrach na phrynu tŷ neu ar gyfer eich pensiwn, cewch eich cosbi trwy golli pump y cant ohono a cholli eich bonws ategol. A phan fyddwch yn ei ddefnyddio ar gyfer yr ail ddiben, sef arian ymddeol, ni chewch godi’r arian nes y byddwch yn 60 oed heb golli’r bonws a chael eich cosbi.

Felly, a yw un yn well na’r llall?

Pan fyddwch yn cymharu’r ffeithiau, i rywun sy’n cynilo tuag at flaendal ar dŷ, mae’r bonws uchaf sydd ar gael ychydig yn uwch ar gyfer yr ISA Gydol Oes, sef £1,000 y flwyddyn o’i gymharu â £850 y flwyddyn ar gyfer ISA Cymorth i Brynu. Ond yn y pen draw rhaid ichi wneud y dewis ar sail eich amgylchiadau personol. Mae’r ISA Cymorth i Brynu yn addas i bobl sy’n ceisio cynilo symiau bach ond rheolaidd yn fisol, ond mae’r ISA Gydol oes o fudd i bobl sy’n ystyried y tymor hir ac adneuon cynilo mwy. Os oes gennych ISA Cymorth i Brynu ar hyn o bryd, mae’n werth cofio bod modd ichi drosglwyddo eich cynilion presennol i’r ISA Gydol Oes yn ystod blwyddyn dreth 2017/18 a byddwch yn dal i gael y bonws Cymorth i Brynu.

Mae’r ISA Gydol Oes a’r ISA Cymorth i Brynu yn gynhyrchion gwych ar gyfer prynwyr tro cyntaf ledled y wlad. Bydd derbyn bonws o 25% yn ychwanegol at eich cynilion chi yn rhoi ysgogiad newydd nad yw llawer o gynilwyr wedi ei brofi cyn hyn. Er bod peth amser i aros nes y bydd yr ISA Gydol Oes yn cael ei lansio ym mis Ebrill 2017, cewch agor ISA Cymorth i Brynu ar hyn o bryd. Bydd unrhyw gymorth ychwanegol a gewch gan y llywodraeth, gobeithio, yn gwneud eich taith tuag at brynu eich cartref cyntaf yn llawer haws, a chyn pen dim bydd gennych yr allweddi yn eich llaw.

Published: 19/05/2016