Moving home

1 August 2016

Ariannu i Raddedigion

Gall camu i’r byd mawr ar ôl gorffen yn y brifysgol deimlo fel cam mawr i fyfyrwyr. Pa un a yw’r bennod nesaf yn cynnwys rhagor o astudio, dechrau ar eich gyrfa neu neidio ar awyren i fynd i deithio’r byd fel y mae cymaint o raddedigion yn ei wneud, mae’n amser allweddol i ddechrau rheoli arian yn gywir. Yma, mae Uwch Reolwr Cynhyrchion Cynilo Cymdeithas Adeiladu’r Principality,  Kate Murray, yn rhannu’r wybodaeth angenrheidiol ynglŷn â rheoli eich arian ar ôl graddio.  

Mae’r tymor graddio yn ei anterth ym mhob rhan o’r wlad, ac mae miloedd o fyfyrwyr yn casglu’r graddau y maent wedi gweithio mor galed i’w hennill ar ôl tair blynedd neu fwy o astudio. Mae’n amser dathlu, ond mae hefyd yn amser edrych i’r dyfodol a chynllunio’n ofalus ar gyfer bywyd y tu allan i sicrwydd y brifysgol. Pa bynnag lwybr yr ydych yn bwriadu ei ddilyn, mae’n bwysig eich bod yn rheoli eich arian i’ch helpu i osgoi dyledion mawr a chyfrif cyfredol sy’n dibynnu mwy a mwy ar yr orddrafft. 

Symud allan o’ch llety prifysgol 

I lawer o bobl ifanc, mae symud allan o’u tŷ myfyrwyr am y tro olaf yn teimlo fel dechrau’r bennod nesaf, wrth iddynt bacio llwyth o atgofion yng nghefn car mam neu dad. Ond nid ydych chi eisiau gadael â phentwr o filiau heb eu talu. Cofiwch ddarllen y mesurydd trydan am y tro olaf a rhoi gwybod i’ch darparwr eich bod yn gadael, gan sicrhau bod unrhyw filiau sy’n ddyledus wedi eu talu. 

Ar ôl i bawb symud allan, mae’n debygol y bydd eich landlord yn archwilio’r eiddo ac yn gwirio unrhyw restr eiddo a luniwyd ar ddechrau’r denantiaeth. Hwn yw eich cyfle chi i gael eich blaendal wedi ei ad-dalu. Ers 2007, mae wedi bod yn ofynnol i landlordiaid tenantiaethau fyrddaliol sicr roi eich blaendal mewn Cynllun Blaendal Tenantiaeth a gefnogir gan y llywodraeth, sy’n cynnig amddiffyniad ychwanegol i denantiaid.  Mae’n bwysig bod eich landlord yn cydnabod eich bod wedi gadael yr eiddo a’i fod wedi ei archwilio. Os yw’r landlord yn codi arian arnoch am draul ar y tŷ, gofynnwch i gael gweld copi o’r rhestr eiddo a’r costau a godir er mwyn i chi allu sicrhau eu bod yn deg.  Os ydych yn anghytuno â’ch landlord, bydd y blaendal yn aros yn ddiogel yn y Cynllun Blaendal Tenantiaeth tra byddwch yn datrys yr anghydfod.  Pan fyddwch wedi cytuno faint o arian y byddwch yn ei gael yn ôl, rhaid i chi ei dderbyn o fewn 10 diwrnod.  

Gwnewch yn siŵr bod eich banc a’ch darparwr ffôn yn gwybod eich bod wedi gadael yr eiddo a’u bod yn gwybod beth yw eich cyfeiriad newydd er mwyn i unrhyw bost gael ei anfon i’r man cywir. Os na fyddwch chi’n sicrhau bod ganddynt gofnod o’ch cyfeiriad newydd, gallai eitemau post pwysig fynd ar goll.

   
Cadw draw o derfyn eich gorddrafft 

Heb y sicrwydd a ddaw gyda thaliadau rheolaidd eich benthyciad myfyrwyr, ac yn aml heb swydd barhaol i fynd iddi yn syth ar ôl graddio, mae llawer o fyfyrwyr yn gweld balans eu cyfrif banc yn gostwng yn beryglus o agos i derfyn eu gorddrafft. Mae’n bwysig osgoi mynd dros derfyn eich gorddrafft. Os byddwch chi’n gwneud hynny, gallai arwain at godi taliadau arnoch, sy’n gallu bod mor uchel â £15 bob tro y byddwch yn defnyddio eich cerdyn banc, a gall fod yn gylch cythreulig y mae’n anodd dianc ohono. Os ydych mewn trafferthion neu os oes gennych unrhyw bryderon, siaradwch â’ch banc gan y dylai fod yn gallu eich helpu. Mae’n llawer gwell ceisio cynllunio a chyllidebu pan fo hynny’n bosibl er mwyn osgoi hyn.

Newid i gyfrif ar gyfer graddedigion 

Ar ôl i chi orffen yn y brifysgol, gallai fod yn amser i chi ystyried newid eich cyfrif myfyriwr yn gyfrif i raddedigion. Fodd bynnag, nid yw bob amser yn bosibl i raddedigion ad-dalu eu gorddrafft yn ystod y flwyddyn gyntaf ar ôl gadael y brifysgol, ond y cynharaf yn y byd y gallwch wneud hyn, gorau oll. 

Cyllidebu

Os nad oes gennych gynllun penodol ar ôl gadael y brifysgol, mae’n gallu bod yn amser ansefydlog. Drwy osod cyllideb ar gyfer yr ychydig fisoedd cyntaf o leiaf, bydd yn rhoi ychydig o strwythur i’ch dull o reoli arian, i’ch helpu i ddod drwy’r cyfnod hwn ac osgoi mynd i ddyled diangen. Er mwyn rhoi trefn ar eich sefyllfa ariannol, dylech ystyried popeth gan gynnwys biliau’r tŷ neu’r rhent, costau byw, costau teithio, costau hamdden ac unrhyw gostau ychwanegol. Gall bywyd fod yn anodd ei ragweld felly mae’n bosibl y bydd yn rhaid i chi fod yn hyblyg gyda’ch cyllideb o bryd i’w gilydd, ond o leiaf gallwch bwyso a mesur yr arian sydd gennych yn dod i mewn o’i gymharu â’r arian sydd yn mynd allan, gan eich helpu i osgoi bod yn y coch. 

Ar ôl i’r dathliadau graddio ddod i ben ac wrth i fywyd ar ôl y brifysgol ddod yn realiti, bydd cael trefn ar eich sefyllfa ariannol yn helpu i leihau’r pwysau yn ystod y cyfnod trawsnewidiol hwn. Mae talu biliau ac ad-dalu dyledion, yn ogystal â chadw at gyllideb, yn eich helpu i gadw rheolaeth ar eich arian cyn i chi gael swydd barhaol, a’ch galluogi chi i ddechrau cynilo am bethau fel teithio, cartref newydd neu unrhyw gynlluniau eraill sydd gennych. Er y gallai hyn fod yn anodd ar y cychwyn, dyma ddechrau gweddill eich bywyd. Ewch amdani! 

Published: 01/08/2016

Principality. Lle mae cartref yn bwysig.