First time buyer

9 June 2016

Adnewyddu’r cartref

Gan fod cymaint o bobl sy’n prynu am y tro cyntaf ledled y DU yn chwilio am gartref eu breuddwydion, gall y broses fod yn un gystadleuol iawn, yn enwedig gan fod y farchnad dai fel y mae hi ar hyn o bryd. Bydd gwneud yn siŵr bod meini prawf llym ar waith wrth chwilio am gartref cyntaf perffaith yn golygu na fydd y rhai sy’n prynu am y tro cyntaf yn gwneud y tro â’u hail ddewis pan fydd y broses o chwilio weithiau’n ymddangos yn ddiddiwedd. Ond beth os yw’r gwaith adnewyddu, sydd yn aml yn hanfodol ac yn angenrheidiol i’r rhan fwyaf o eiddo, yn rhwystro prynwyr ac yn y pen draw yn eu hatal rhag prynu tŷ sy’n ddigon da? Yma, mae Kate Murray, Uwch Reolwr Cynhyrchion Cynilo Cymdeithas Adeiladu’r Principality, yn rhannu ei chyngor ynglŷn â gwaith adnewyddu yn y cartref na ddylai rwystro’r rhai sy’n prynu am y tro cyntaf rhag talu’r blaendal hwnnw.

Hwn yw’r peth mwyaf y byddwch yn ei brynu yn ystod eich bywyd, ac ar ôl blynyddoedd o gynilo mae llawer o brynwyr tro cyntaf - neu geiswyr tro cyntaf fel yr ydym yn hoffi eu galw - yn cael eu rhwystro rhag prynu tŷ nad yw’n gwbl berffaith. Ond yn y farchnad gystadleuol sydd ohoni, gallai prynwyr tro cyntaf fod yn colli cyfle da trwy ddiystyru tŷ â mân ofynion adnewyddu. Yn wir, mewn arolwg diweddar a gynhaliwyd gan Gymdeithas Adeiladu’r Principality a oedd yn ystyried arferion ac anghenion prynwyr tro cyntaf ledled y DU, roedd dros hanner (54%) yr ymatebwyr yn dweud na fyddent yn prynu cartref pe bai dim ond ychydig bach o ddrewdod ynddo - rhywbeth sy’n hawdd iawn cawl gwared arno. Ond hyd yn oed os oes angen paentio’r waliau neu drwsio’r sinc, gallwch ddisgwyl gorfod gwneud peth gwaith trwsio fel arfer pan fyddwch yn prynu tŷ. Ac yn wir, efallai mai dyma’r ffordd o droi’r tŷ yn gartref i chi.

Beth os oes staeniau ar y carped?

Gall carped newydd fod yn fuddsoddiad ariannol mawr, felly mae’n ddealladwy nad yw prynwyr tro cyntaf bob amser yn awyddus i brynu eiddo sydd ag ychydig o staeniau ar y carped. Yn wir, dyma a ddywedodd 25% o’r bobl a fydd yn prynu cartref yn y dyfodol, a oedd yn rhan o’n harolwg. Ond nid oes rheswm i ddiystyru tŷ yn gyfan gwbl oherwydd staeniau ar y carped, na hyd yn oed dybio y bydd angen ichi osod carped newydd yn ei le. Gall glanhawyr carped o ansawdd da wella eich carped a rhoi bywyd newydd i’r tŷ cyfan. Bydd trefnu bod cwmni yn dod i lanhau’r carped ichi yn golygu y bydd un dasg yn llai i’w gwneud. Ond byddai llogi peiriant glanhau carped a’i lanhau eich hunan yn llawer mwy cost effeithiol. Dewis poblogaidd i berchnogion cartrefi ar hyn o bryd yw’r ‘Rug Doctor’ sydd ar gael yn y rhan fwyaf o siopau gwella cartrefi, a dim ond £33 y bydd yn costio am 24 awr.

Iawn, ond beth am farciau ar y waliau?

I bron i draean o’r prynwyr tro cyntaf yn yr arolwg (30%), byddai marciau budr ar y waliau hefyd yn rhwystr rhag prynu tŷ. Mae hyn yn syndod, yn enwedig o gofio bod llawer o berchnogion cartrefi newydd yn hoff o roi cot o baent glân ar eu waliau wrth symud i mewn. Eto i gyd, byddai peidio â phrynu eich cartref cyntaf oherwydd marciau ar y wal yn gallu golygu eich bod yn mynd yn ôl i’r cychwyn cyntaf o’r broses o chwilio am gartref. Mae digon o ffyrdd o gael gwared ar staeniau ar waliau yn effeithiol os ydych am geisio arbed arian trwy beidio gorfod ail-baentio pan fyddwch yn symud i mewn i eiddo. Ewch i www.cleanipedia.com* i ddarllen am ddulliau effeithiol o lanhau.

Ond pa welliannau i’r cartref ddylwn i eu hystyried o ddifrif cyn prynu tŷ?

Mae’n anghyffredin dod o hyd i dŷ sy’n hollol berffaith. Er bod modd gwella tŷ gydag ychydig o eli penelin, mae rhywfaint o waith adnewyddu penodol sydd angen ei ystyried cyn talu’r blaendal. Byddai lleithder neu lwydni yn atal 66% o brynwyr tro cyntaf rhag prynu cartref eu breuddwydion, a gall fod yn broblem ddrud sy’n cymryd mwy o amser i’w thrin. Gallai llwydni gwael iawn mewn tŷ awgrymu bod problem fawr, gyda chyddwysiad neu ddŵr yn gollwng yn yr eiddo.

Dywedodd un o bob pump o’r prynwyr tro cyntaf yn ein harolwg y byddai hen ystafell ymolchi yn eu hatal rhag prynu tŷ. Mae hyn eto yn waith adnewyddu strwythurol mawr yn y tŷ a allai fod yn ddrud. Mae prynu tŷ y mae angen gosod ystafell ymolchi newydd ynddo yn ymrwymiad ac yn un y dylid ei ystyried yn ofalus cyn llofnodi contract. Os oes gennych ddigon o arian wedi’i gynilo ac nad oes perygl ichi fynd i ddyled, gallech gynyddu gwerth eich cartref newydd, ond mae’n werth treulio amser yn pwyso a mesur eich opsiynau

Mae gennym ni i gyd ein barn am yr hyn fyddai cartref ein breuddwydion. Ond anaml y bydd pobl sy’n chwilio am gartref yn dod o hyd i hynny. Bydd dilyn meini prawf penodol yn eich helpu i ystyried y tai nad ydynt yn iawn ar eich cyfer chi. Ond peidiwch â gadael i fân welliannau dibwys fod yn ormod o broblem gan y gallai olygu bod modd ichi, yn llythrennol, gael eich troed yn y drws gymaint ynghynt. Gallai gweld y tu hwnt i bethau materol arbed amser ac arian ichi hyd yn oed, gan na fyddwch yn ymestyn y cyfnod o chwilio am dŷ ymhellach. Pan fyddwch o’r diwedd wedi dod o hyd i eiddo, y mân bethau personol fydd yn trawsnewid y tŷ yn gartref i chi.

*Trwy glicio ar y dolenni byddwch yn gadael gwefan y Principality - nid yw’r Principality yn gyfrifol am gynnwys gwefannau allanol.

Published: 09/06/2016