10 February 2017

Awgrymiadau da ar gyfer prynwyr tro cyntaf

Gall y broses o brynu tŷ am y tro cyntaf deimlo fel camu i fyd llawn gwybodaeth newydd lle y mae’n rhaid i chi wneud penderfyniadau diddiwedd. Yma, mae Pennaeth Rheoli Cynhyrchion a Phrisio Cymdeithas Adeiladu’r Principality, Naveed Mohamed, yn cynnig awgrymiadau ar gyfer prynu eich cartref cyntaf, gan wneud y broses ychydig yn haws i chi.

Pennu cyllideb o’r cychwyn

Ochr yn ochr â’ch blaendal, ceir nifer o ffioedd ymlaen llaw y bydd yn rhaid i chi eu hystyried pan fyddwch chi’n prynu eich cartref cyntaf. Bydd y rhain yn cynnwys pethau fel ffioedd cyfreithiol, costau symud a’r ffi trosglwyddo electronig. Felly, pennwch gyllideb realistig o’r cychwyn a chadw cofnod o’r holl arian yr ydych chi’n ei wario. Drwy wneud hyn, ni fydd gennych unrhyw gostau annisgwyl pan fyddwch bron â chwblhau’r broses.

Defnyddio Cymorth i Brynu Cymru 

Cynllun yw Cymorth i Brynu Cymru sy’n darparu cartrefi newydd eu hadeiladu i brynwyr tro cyntaf (a pherchnogion tai blaenorol o ran hynny) a allent ei chael hi’n anodd dringo’r ysgol eiddo fel arall. Bydd angen i brynwr tro cyntaf gynilo o leiaf 5% o’r blaendal ar gyfer yr eiddo, a bydd Llywodraeth Cymru yn rhoi benthyciad rhannu ecwiti i’r prynwr o hyd at 20% o bris y tŷ. Caiff y 75% sy’n weddill ei dalu gan fenthyciwr morgais. Er bod cyfran y blaendal a delir gan y prynwr tro cyntaf yn llawer is na’r swm cyfartalog y gellid disgwyl ei gael y tu allan i’r cynllun hwn, mae’n rhaid bod yn ymwybodol o gostau ychwanegol fel ffi weinyddol o £1 bob mis o ddechrau’r benthyciad hyd y bydd wedi’i ad-dalu. Er hynny, mae hyn ar gael i chi fanteisio arno. Gwnewch eich ymchwil am Cymorth i Brynu Cymru; gallai eich helpu i gamu ar yr ysgol yn llawer cynt na’r disgwyl.

Ymchwilio i wahanol fathau o forgeisi 

Mae morgais yn ymrwymiad mawr iawn, felly gwnewch eich ymchwil cyn penderfynu. Er enghraifft, bydd yn rhaid i chi benderfynu rhwng morgais cyfradd sefydlog a morgais cyfradd amrywiol – sicrhewch eich bod chi’n deall y gwahaniaeth cyn penderfynu ar y naill neu’r llall. Mae digonedd o gynigion da ar gael, felly treuliwch rywfaint o amser yn pwyso a mesur y dewisiadau ac ymhen dim o dro, fe ddowch o hyd i forgais sy’n addas ar eich cyfer chi.

Adolygwch eich dyledion presennol cyn cyflwyno cais am forgais

Pan fyddwch chi’n gwneud cais am forgais, bydd y benthyciwr yn cynnal gwiriad credyd. Os bydd gennych chi fenthyciadau neu ddyledion i’w talu ar yr un pryd â’ch morgais, efallai bydd y benthyciwr yn eich ystyried yn ymgeisydd risg uwch. I sicrhau bod gennych statws credyd da, adolygwch eich dyledion presennol cyn i chi wneud cais am forgais.

Sicrhau bod gennych brawf o’ch incwm wrth law 

I wneud cais am forgais, bydd angen i’ch benthyciwr weld detholiad o ddogfennau a allai gynnwys eich slipiau cyflog ar gyfer y tri mis diwethaf, neu hyd at ddwy flynedd o bosibl os ydych chi’n hunangyflogedig, ffurflen P60 a chyfriflenni banc o’r chwe mis diwethaf, ymhlith pethau eraill. Gorau po gyntaf i chi gasglu’r dogfennau hyn at ei gilydd, er mwyn sicrhau bod y broses yn mynd yn ei blaen mor gyflym â phosibl.

Byddwch yn barod i roi manylion am eich costau misol

Yn ogystal â chael y dogfennau a grybwyllir uchod wrth law, bydd angen i chi hefyd fod yn barod i roi manylion am eich costau misol. Disgwyliwch i’ch benthyciwr ddadansoddi eich costau misol yn fanwl iawn, gan asesu popeth gan gynnwys faint yr ydych chi’n ei wario ar ymrwymiadau presennol, dillad, bwyd a chymdeithasu. Dyma un o’r prif ffactorau sy’n effeithio ar faint y cewch chi ei fenthyg ac mae’n bwysig eich bod chi’n realistig er mwyn osgoi unrhyw anawsterau o ran ad-dalu.

Prynwch o fewn eich modd

Nid yn unig y bydd prynu tŷ y pryniant mwyaf boddhaus y byddwch chi’n ei wneud yn eich oes – mae’n debygol iawn o fod y drytaf hefyd. Mae’n bwysig bod yn realistig o’r cychwyn cyntaf, felly gwnewch eich ymchwil a deall y meini prawf y bydd benthycwyr morgeisi yn eu dilyn cyn gwneud cais sy’n debygol o gael ei wrthod, gan arbed eich hun rhag cael eich siomi yn y pen draw. Os byddwch chi’n aros o fewn eich modd, gallwch dalu eich morgais yn raddol.

Cael arolwg ar eich cartref newydd 

Efallai mai un o’r pethau pwysicaf i’w ystyried yw arolwg o’r eiddo. Gall arolwg strwythurol llawn gostio £600 neu fwy ac er bod hyn yn ymddangos yn gost ychwanegol ddrud i gychwyn, gallai arbed miloedd o bunnoedd i chi yn y pen draw. Gwnewch yn siŵr bod eich syrfëwr yn aelod o gorff llywodraethu cydnabyddedig fel y Residential Property Surveyors Association (RPSA) neu Sefydliad Brenhinol y Syrfewyr Siartredig (RICS).

Peidiwch ag anghofio am y dreth stamp

Treth dir yw’r dreth stamp sy’n daladwy ar bob pryniant tŷ gwerth mwy na £125,000. Bydd y pris yr ydych chi’n ei dalu yn dibynnu ar gost yr eiddo, ond yn bwysig iawn mae’n rhaid i chi ei thalu o fewn 30 diwrnod i brynu’r tŷ. Er y bydd eich cyfreithiwr yn eich helpu i brosesu’r taliad hwn cyn gynted ag y bo modd, fel perchennog y tŷ, arnoch chi mae’r cyfrifoldeb cyfreithiol i dalu’r dreth stamp. Os ydych chi’n methu’r terfyn amser, byddwch yn wynebu dirwy, felly sicrhewch fod gennych ddigon o nodiadau atgoffa i osgoi hyn ar bob cyfrif!

Published: 10/02/2017

Principality. Lle mae cartref yn bwysig.