Cael Trafferth Talu Eich Morgais

If you're having problems paying your mortgage, we'll try our best to help you.

Mae’r dudalen hon yn egluro pa gamau y dylech chi eu cymryd i helpu’ch hunan, pa gamau allwn ni eu cymryd i’ch helpu chi a sut byddwn yn eich trin chi’n deg ar bob adeg. Os ydych yn wynebu anawsterau ariannol, peidiwch ag anwybyddu’r broblem.

Siaradwch â ni – mae ein rhif a’n horiau agor ar y dde. Ffoniwch ni.

Beth allwch chi ei wneud

Camau y gallwch eu cymryd ar unwaith:

  • Dywedwch wrthym cyn gynted â phosibl os ydych yn cael problemau wrth ad-dalu eich morgais neu os ydych yn meddwl efallai y byddwch yn cael problemau yn fuan.
  • Chwiliwch am gyngor ar ddyledion i gael cymorth i reoli eich arian.
  • Gwnewch yn siŵr bod unrhyw bobl eraill sy'n talu’r morgais ac unrhyw un sy’n gwarantu’r morgais yn cael gwybod beth sy’n digwydd.
  • Gwiriwch a allwch gael unrhyw gredydau treth neu fudd-daliadau gwladol a allai helpu i gynyddu eich incwm.
  • Os oes gennych bolisïau yswiriant, fel yswiriant diogelu incwm, gwiriwch p'un a fyddant yn helpu gyda'ch taliadau.
  • Cadwch at y cynllun talu yr ydym yn cytuno arno gyda chi neu dywedwch wrthym os oes newid yn eich amgylchiadau a allai effeithio ar y trefniant. Os na fyddwch yn gwneud y taliadau y cytunwyd arnynt, efallai y bydd yn rhaid inni fynd i’r llys i gael unrhyw arian sydd arnoch inni yn ôl neu i ailfeddiannu eich eiddo. Dylech ddeall mai dewis olaf yw ailfeddiannu eich eiddo.
  •  Dywedwch wrthym os ydych yn symud i gyfeiriad newydd 

Efallai y byddwch yn dymuno siarad ag ymgynghorydd proffesiynol, megis cynghorydd dyled neu gyfreithiwr, cyn ichi newid eich trefniadau morgais. Cynghorwn yn gryf eich bod chi’n chwilio am gyngor ar ddyled, annibynnol, am ddim.

Beth allwn ni ei wneud

Byddwn yn:

  • Cysylltu â chi cyn gynted â phosibl i drafod y mater.
  • Siarad ag asiantaeth sy'n rhoi cyngor ar ddyledion (e.e. Cyngor ar Bopeth), os ydych yn dymuno inni wneud hynny.
  • Rhoi amser rhesymol ichi dalu'r ddyled yn ôl.
  • Dim ond dechrau trafodion i ailfeddiannu eich cartref os na ellir datrys y broblem gyda chi.

Efallai y byddwn yn gallu:

  • Trefnu cynllun talu newydd gyda chi.
  • Newid y ffordd yr ydych yn gwneud eich taliadau neu’r dyddiad yr ydych yn eu talu.
  • Eich galluogi i ad-dalu eich morgais dros gyfnod hwy o amser. Dylech nodi y byddai hynny’n lleihau eich taliadau misol ond yn cynyddu’r cyfanswm y byddwch yn ei ad-dalu yn y pen draw.
  • Newid y math o forgais sydd gennych.

Os nad ydym yn gallu cynnig unrhyw un o'r dewisiadau hyn, byddwn yn dweud wrthych pam. Os ydym yn gallu gwneud un o'r trefniadau hyn gyda chi, byddwn yn egluro sut y byddai'n gweithio ac yn rhoi amser ichi ei ystyried. Os na allwn gynnig unrhyw un o'r dewisiadau hyn, efallai y byddwn yn cytuno ichi aros yn yr eiddo i werthu'r eiddo eich hun, yn dibynnu ar eich amgylchiadau.

Costau a ffioedd

Costau a ffioedd:

Os ydych mewn dyled, mae’n bosibl y byddwn yn codi tâl arnoch am gostau gweinyddol a chyfreithiol rhesymol. Byddwn ni’n rhoi gwybod i chi faint fydd yn rhaid i chi dalu. Os na allwn gytuno ar ddatrysiad:

  • Mae’n bosibl y byddwn yn anfon cwnselydd dyledion i’ch gweld chi i drafod eich amgylchiadau ariannol a gallai cost yr ymweliad gael ei ychwanegu at eich cyfrif morgais.
  • Fe allem fynd i’r llys i gychwyn achos i adfeddiannu eich cartref. Os bydd achos llys ar droed, argymhellwn yn gryf eich bod yn mynd i’r llys a’ch bod chi’n cael cyngor annibynnol ar ddyledion.
  • Nid yw cychwyn achos llys o reidrwydd yn golygu y byddwn yn adfeddiannu eich cartref. Byddwn yn parhau i geisio datrys y broblem gyda chi. Adfeddiannu yw’r dewis olaf.
  • Cyn i ni adfeddiannu eich cartref, byddwn yn rhoi cyngor i chi ar sut i gysylltu â’ch awdurdod lleol i weld a allant ddod o hyd i rywle arall i chi fyw.
Os byddwn yn adfeddiannu eich eiddo

Gwerthu Eiddo sydd wedi’i Adfeddiannu:

  • Byddwn yn ei werthu am y pris gorau posibl y gallwn ni ei gael yn rhesymol a byddwn yn ceisio’i werthu cyn gynted â phosibl.
  • Byddwn yn rhoi amser rhesymol i chi symud eich eiddo o’ch cartref (14 o ddiwrnodau).
  • Byddwn yn defnyddio’r arian a godwyd o werthu eich tŷ i dalu eich morgais ac unrhyw fenthyciadau neu ffioedd eraill.
  • Os oes unrhyw arian ar ôl, byddwn yn ei dalu i chi os oes gennych chi’r hawl iddo. Mae’n bosibl y bydd gan eraill yr hawl i gael yr arian sydd ar ôl, e.e. ail fenthyciwr neu eich Ymddiriedolwr mewn Methdaliad, os ydych wedi’ch datgan yn fethdalwr.

Beth sy’n digwydd os na fydd pris gwerthu’r tŷ yn talu holl forgais y Principality?

  • Os nad oes digon o arian o’r gwerthiant i dalu’r holl forgais, byddwch yn parhau i fod mewn dyled i ni am y swm sydd ar ôl (gelwir hyn yn ddyled ddiffyg). Byddwn yn rhoi gwybod i chi beth yw hwn cyn gynted ag y gallwn.
  • Os wnaethoch chi brynu’ch cartref gyda benthycwyr eraill, mae pob un ohonoch yn gyfrifol am yr holl arian a fenthycwyd. Mae hyn yn wir hyd yn oed os ydych chi’n talu rhan o’r morgais yn unig fel arfer.
  • Byddwn yn cysylltu â chi o fewn chwe blynedd i werthu eich eiddo i drefnu i chi dalu’n ôl yr hyn sy’n ddyledus gennych.
  • Pan fyddwn yn trefnu cynllun talu gyda chi ar gyfer y ddyled ddiffyg hon, byddwn yn ystyried eich incwm a’ch alldaliadau. Os na allwn drefnu cynllun addas, mae’n bosibl y byddwn yn mynd i’r llys i gael ein harian yn ôl. Efallai y bydd yn rhaid i chi dalu costau llys ychwanegol.
  • Os na chaiff dyled ddiffyg ei thalu, gallai effeithio ar eich gallu i gael credyd yn y dyfodol.
Cwynion a phroblemau eraill

Cwynion:

Os nad ydych chi’n credu ein bod wedi eich trin chi’n deg, gallwch gwyno i’r Adran Gwynion, Cymdeithas Adeiladu’r Principality, Blwch Post 89, Stryd y Frenhines, Caerdydd CF10 1UA. Os ydych o’r farn na ymdriniwyd â’ch cwyn yn foddhad, gallwch fynd â hi ymlaen i’r Ombwdsmon Ariannol. Mae’r Gwasanaeth Ombwdsmon Ariannol yn darparu gwasanaeth am ddim, annibynnol i ddefnyddwyr.

Y Gwasanaeth Ombwdsmon Ariannol
Exchange Tower
Llundain E14 9SR
Ffôn: 0300 123 9 123

Materion eraill:

Efallai eich bod yn ystyried rhoi eich allweddi i ni. Os byddwch yn gwneud hyn, byddwch yn dal i fod mewn dyled i ni am unrhyw ddyled sy’n bodoli a chynghorir chi i drafod y dewis hwn gyda ni cyn cymryd unrhyw gamau o’r fath.

  • 9am to 5pm, Monday to Friday

Rhifau Cyswllt Defnyddiol

Ar gyfer cyngor annibynnol ar faterion ariannol a thai:

Principality. Lle mae cartref yn bwysig.